Kun je een haai kopen, en wat kost een haai?

Het korte antwoord

Ja, je kunt in sommige gevallen legaal een haai kopen. Er zijn een paar soorten die via gespecialiseerde handelaren verkrijgbaar zijn. Maar dat betekent niet dat het ook verstandig of haalbaar is. De meeste haaiensoorten zijn totaal ongeschikt voor particuliere aquaria. Zelfs de zogenoemde “kleine” haaien hebben extreem veel ruimte nodig, professionele filtratie en een stabiel zee-aquariumsysteem. Voor de meeste mensen is een haai dus geen realistische optie.

Belangrijk om te begrijpen: “kunnen” is niet hetzelfde als “verantwoord houden”.

Waar hangt het van af?

Of je een haai überhaupt kunt houden, hangt af van meerdere factoren:

• Soort haai: sommige zijn bodembewoners, andere actieve zwemmers.
• Volwassen grootte: veel soorten worden tussen de 1 en 4 meter.
• Zwemgedrag: actieve zwemmers hebben lange, ronde bakken nodig.
• Zoutwaterervaring: alle haaien zijn zeevissen en vragen veel kennis.
• Aquariumvolume: vaak minimaal 10.000 liter, meestal meer.
• Filtratie: haaien produceren veel afval, zware filtratie is verplicht.
• Wetgeving: niet alle soorten zijn legaal.
• Budget: zowel eenmalige als maandelijkse kosten zijn hoog.

Een standaard zeeaquarium van 300 tot 600 liter, zoals veel hobbyisten hebben, is volstrekt ongeschikt voor elke haaiensoort.

Welke haaien kun je theoretisch houden?

Er zijn een paar soorten die soms in grote privé-aquaria of publieke aquaria voorkomen:

• Bamboehaai (Chiloscyllium)
• Epaulethaai (Hemiscyllium)
• Wobbegong (Orectolobus)

Dit zijn relatief “kleine” haaien, maar zelfs deze worden vaak 70 tot 120 cm lang. Ze hebben enorme bakken nodig met veel bodemruimte, zware filtratie en een stabiele waterkwaliteit. In de praktijk zijn deze soorten alleen geschikt voor zeer ervaren zeeaquarianen met professionele systemen, of voor openbare aquaria.

Wat kost een haai?

De aanschafprijs van een haai lijkt soms mee te vallen:

• Kleine bamboehaai: €300 – €800
• Epaulethaai: €600 – €1.500
• Wobbegong: €1.500 – €3.000+

Maar dit zijn slechts de kosten van de vis zelf. De echte kosten zitten in alles eromheen:

Aquarium

• 10.000 tot 50.000 liter: €5.000 – €30.000+

Techniek

• Professionele filtratie en eiwitafschuimer: €2.000 – €10.000+

Onderhoud

• Zout en waterverbruik: honderden euro’s per maand
• Voer (vis, inktvis, garnalen): €50 – €150 per maand
• Stroomkosten: fors hoger dan gemiddeld aquarium

In totaal loopt de investering al snel op tot €10.000 tot €50.000 of meer.

Wettelijke regels in Nederland

Niet alle haaien zijn zomaar legaal te koop. Veel soorten vallen onder internationale beschermingsregels (CITES). Dat betekent:

• Niet elke soort mag worden verhandeld.
• Import vereist officiële documenten.
• Sommige soorten zijn volledig verboden.
• De Nederlandse dierenwelzijnswet stelt eisen aan huisvesting.

Wie een haai wil kopen in Nederland, moet altijd controleren of de soort legaal is en welke vergunningen nodig zijn. Dit gaat verder dan “even een vis kopen in de winkel”.

Waarom een haai meestal geen goed idee is

In de praktijk gaat het bij particuliere haaienhouders vaak mis. De belangrijkste redenen:

• Haaien groeien veel groter dan verwacht.
• Ze hebben extreem veel zwemruimte nodig.
• Te kleine bakken zorgen voor stress en vervorming.
• Ze produceren veel afval → waterkwaliteit verslechtert snel.
• Haaien zijn gevoelig voor stress en ziekte.
• Levensduur in te kleine systemen is vaak kort.

In ongeveer 95% van de gevallen is een haai houden simpelweg niet verantwoord.

Wat is een beter alternatief?

Wil je toch dat “haai-gevoel” in je aquarium, maar dan wel realistisch?

Dan kun je denken aan:

• Haai-look vissen zoals bala sharks of iridescent sharks.
• Roggen (alleen in zeer grote bakken).
• Grote rifvissen zoals doktersvissen.
• Murenen voor een spectaculair zee-aquarium.

Deze soorten geven een indrukwekkend effect, maar zijn wél beter te houden binnen een groot, maar haalbaar systeem.